Πρόληψη του εργατικού ατυχήματος

εργατικο ατυχημαΗ πρόληψη των ατυχημάτων στο χώρο εργασίας είναι πολύ σημαντική και για την ίδια την επιχείρηση αλλά και για τους ίδιους τους εργαζομένους καθώς επηρεάζονται αμφίδρομα. Βασικός παράγοντας πρόληψης είναι η ίδια η πρόβλεψη του ανθρώπινου λάθους αφού θεωρείται οτι πολλά από τα ατυχήματα οφείλονται κυρίως στον ανθρώπινο παράγοντα. Το ανθρώπινο λάθος μπορεί να οφείλεται σε τρεις αιτίες, είτε σε ακούσιες ή απερίσκεπτες ενέργειες του εργαζομένου σε μια συγκεκριμένη κατάσταση, είτε στην ακατάλληλη κατασκευή της θέσης εργασίας-μηχανής ή στη λανθασμένη χωροθέτηση στο περιβάλλον εργασίας, είτε και στις δύο αιτίες.

Καταρχήν σε αυτές τις συνθήκες, η πρόληψη κυρίως διακρίνεται σε πρωτογενής και δευτερογενής, όπου η πρώτη αποσκοπεί στη μείωση της πιθανότητας ατυχήματος και η δεύτερη αφορά στη μείωση των συνεπειών του ατυχήματος. Δηλαδή η πρόληψη εστιάζει στην αποτροπή του συμβάντος και μετά στην αποφυγή της βλάβης.

Η πρόληψη των ατυχημάτων μπορεί να επιτευχθεί με τροποποιήσεις στους παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν το ατύχημα καθώς και εκτίμηση της επικυνδυνότητας τους που δεν αναλύεται στον παρόν άρθρο. Οι παρεμβάσεις πρόληψης των ατυχημάτων μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε παρεμβάσεις στο μέσο, από το οποίο παράγεται ή μέσω του οποίου μεταβιβάζεται η ενέργεια (παθητική πρόληψη) και παρεμβάσεις στο ίδιο το άτομο (ενεργητική πρόληψη), αλλά συχνά και στα δύο είδη παρεμβάσεων.

Οι παρεμβάσεις παθητικής πρόληψης διακρίνονται σε τεχνικές παρεμβάσεις, που αφορούν την τροποποίηση του περιβάλλοντος εργασίας και διοικητικές, που αφορούν τις διαδικασίες και τις πολιτικές που εφαρμόζονται στο χώρο εργασίας.

Οι τεχνικές παρεμβάσεις ή αλλιώς τα τεχνικά μέτρα ασφάλειας αποτελούνται από μέτρα που σκοπό έχουν να διαχωρίζουν τους εργαζόμενους από τους επιβλαβείς παράγοντες, να απομονώνουν το επιβλαβές στοιχείο ή να τοποθετούν προστατευτικό φράγμα μεταξύ των εργαζομένων και των παραγόντων που μπορούν να προκαλέσουν τον τραυματισμό. Τέτοια παραδείγματα είναι: ο τηλεχειρισμός, η προστασία των μηχανών, η αυτοματοποίηση και η χρήση βοηθητικού εξοπλισμού.

Οι διοικητικές παρεμβάσεις ή αλλιώς τα οργανωτικά μέτρα ασφάλειας, έχουν στόχο να διαχωρίσουν τους εργαζόμενους από τους επιβλαβείς παράγοντες είτε με τη βοήθεια των ειδικών μεθόδων εργασίας είτε με την οργάνωση και της εργασίας αλλά και του χρόνου έκθεσης. Ένα τέτοιο μέτρο είναι η τροποποίηση του φόρτου και του ρυθμού εργασίας.

Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις των ατυχημάτων ο ανθρώπινος παράγοντας παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, η ενεργητική πρόληψη είναι πιο δύσκολη σε σχέση με την παθητική, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγάλο βαθμό με μέτρα που βασίζονται στις τροποποιήσεις μηχανών και χώρων εργασίας που αφορά το σύνολο των εργαζομένων. Τα μέτρα ενεργητικής πρόληψης που στοχεύουν στην αλλαγή της συμπεριφοράς του εργαζομένου, είναι σχετικά με την ενημέρωση και την εκπαίδευση του, ώστε αφού γίνει κατανοητό η αναγκαιότητα τους, να γίνει εφικτό να τα ερφαμόσει και να προφυλαχθεί ο ίδιος αλλά και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι και το περιβάλλον εργασίας.

Τέλος, ένα άλλο ζήτημα που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι το κόστος της εφαρμογής των παρεμβάσεων πρόληψης στο χώρο εργασίας. Αυτό μας ωθεί να συσχετίσουμε το ίδιο το κόστος με την ωφέλεια. Υπάρχει το απόλυτο κόστος της εφαρμογής για κάποιο μέτρο ασφάλειας και η ωφέλεια από την αποφυγή του κόστους των συνεπειών του ατυχήματος. Σε αυτήν την περίπτωση μας ενδιαφέρει η εκτίμηση της επικυνδυνότητας δηλαδή της πιθανότητας να συμβεί το ατύχημα και οι επακόλουθες συνέπειες του.